Mimarlık ve mühendislikte dijitalleşme denildiğinde akla gelen ilk kavramlardan biri BIM’dir. İngilizce “Building Information Modeling” ifadesinin kısaltması olan BIM, Türkçede Yapı Bilgi Modellemesi olarak kullanılıyor ve yapıların tasarlanma, inşa edilme ve işletilme biçimini kökten değiştiriyor.
BIM Nedir?
BIM, bir yapının yalnızca geometrisini değil, o yapıya ait tüm bilgileri içeren dijital bir model üzerinde çalışma yöntemidir. Modeldeki bir duvar sadece iki çizgiden ibaret değildir; malzemesini, kalınlığını, ısı yalıtım değerini, maliyetini ve hatta hangi tarihte yapılacağını da bilir.
BIM ile 3B Çizim Arasındaki Fark
Üç boyutlu çizim görsel bir sunumdur. BIM ise bir veri tabanıdır. Modelde bir pencerenin boyutu değiştiğinde planlar, kesitler, görünüşler ve metraj listeleri kendiliğinden güncellenir. Bu sayede paftalar arasında tutarsızlık kalmaz.
BIM’in Sağladığı Avantajlar
Çakışmaların Şantiyeden Önce Tespiti
Bir havalandırma kanalının kirişin içinden geçtiğini şantiyede fark etmek zaman ve para kaybıdır. BIM’de tüm disiplinlerin modelleri üst üste getirilerek çakışma analizi yapılır ve sorunlar henüz ekrandayken çözülür.
Doğru Metraj ve Maliyet
Metrajlar doğrudan modelden alındığı için elle hesap hataları azalır. Tasarım değiştikçe maliyete etkisi de anında görülebilir.
Disiplinler Arası Koordinasyon
Mimari ve Statik Projeler
Taşıyıcı sistem ile mimari tasarım aynı model üzerinde ilerlediğinde, kolon yerleşimi ya da döşeme boşlukları gibi konulardaki uyumsuzluklar erken aşamada giderilir ve tasarım fikri korunur.
Elektrik ve Mekanik Projeler
Tesisat güzergâhları, şaft boyutları ve asma tavan yükseklikleri ortak modelde planlanır. Böylece uygulama sırasında kırma, delme ve yeniden yapma ihtiyacı en aza iner.
BIM’in Boyutları: 3B’nin Ötesi
4B: Zaman
Model iş programı ile ilişkilendirilir ve inşaatın hangi hafta hangi aşamada olacağı görsel olarak izlenebilir.
5B: Maliyet
Model elemanlarına birim fiyatlar bağlanır; bütçe ve nakit akışı model üzerinden takip edilir.
6B ve 7B: Sürdürülebilirlik ve İşletme
Sektörde genellikle enerji analizleri ile tesis yönetimi bu başlıklar altında anılır. Bina teslim edildikten sonra da model; bakım planlaması, ekipman takibi ve tadilat kararları için kullanılmaya devam eder. Yani BIM, yapının yalnızca inşa edildiği günü değil, yıllar sonraki yaşamını da gözetir.
BIM’e Geçişte Dikkat Edilmesi Gerekenler
- BIM bir yazılım değil, bir çalışma yöntemidir; ekip içi süreçlerin de değişmesi gerekir
- Proje başında hangi bilginin, hangi detay seviyesinde, kim tarafından üretileceği netleştirilmelidir
- ISO 19650 gibi uluslararası standartlar ortak bir dil sağlar
- Tüm paydaşların (mimar, mühendis, yüklenici) aynı modele katkı vermesi hedeflenmelidir
Sonuç
BIM, hataları şantiyeden ekrana taşıyarak projelerin daha öngörülebilir, daha ekonomik ve daha kaliteli tamamlanmasını sağlar. Özünde yaptığı şey ise mimarlığı, mühendisliği ve uygulamayı tek bir modelde buluşturmaktır. ADG Mimarlık & Mühendislik olarak bu disiplinleri aynı yapının birbirini tamamlayan parçaları olarak görüyor, koordinasyonu işin merkezine koyuyoruz. Projeniz hakkında görüşmek için iletişim formumuzdan bize ulaşabilirsiniz.
